Aaa! Ben bu parçayı biliyorum!

Burada kısa bir örneğini verdiğim parça Before the Rain (Yağmurdan Önce) filminin müziklerinden Time Never Dies. Filmi izleyenler filmin açılışında ve hemen başındaki manastır (ya da benzeri bir mabed) sahnelerinde çalındığını hatırlayacaktır. Zaten filmde de geçmektedir Time never dies ifadesi. Aynı albümdeki The Circle is not Round ifadesi de filmde geçmektedir ve yine harika bir parçaya isim vermektedir.

Makedon müzik topluluğu Anastasia yapmıştır bu filmin müziklerini. Filmde de bu etnik kimlik açıkça hissedilmektedir. Anastasia, Zlatko Oridjanski (gitar, mandolin, flüt, geri vokal), Goran Trajkoski (vocal, tulum, flüt) ve Zoran Spasovski’den (davul, perküsyon, klavye, geri vocal) oluşmaktadır.

Muhteşem bir filmin muhteşem müzikleri. Dinleyin bence.

DİNLE

Bu parçanın çalınmadığı yer kalmadı sanırım. İstiklâl caddesinden tutun da, televizyonlara ve radyolara kadar. Özellikle acıklı durum ya da dramatik sahnelerin vazgeçilmez besteleri arasındaki yerini almıştır. Biz evleniyoruz programında ve ATV haberlerde de çalınmış (eksisözlük’te okudum).

Karanlık, kasvetli bir havası var bu parçanın. Sözleri Norveçce. Norveç’in ve Norveççenin soğukluğu sözlerin tınısında kesinlikle hissediliyor.

la dagen få
sin hvile nå,
og natten vil våke for den
nocturne.

selv mørket må
engang forgå,
så natten kan føde
en dag.

————-

let the day get
its rest now
and the night will guard in its place
nocturne

even the darkness must
once disappear
so the night can give birth to
a day

1995 yılında Eurovision’da birincilik kazanmış olan ve enstrümental sayılabilecek (parçada geçen kelime sayısı sadece 24) bu parçanın adı Nocture. Norveçli Rolf Lovland ve Fionnuala Sherry’den oluşan Secret Garden adındaki grubun bir çalışması. Kadın vokale, ki ses Gunnhild Tvinnereim’a aittir, eşlik eden keman alır duvarlara vurur, savurur, fırlatır dinleyeni. Parçanın bulunduğu albüm Songs from a Secret Garden. Kesinlikle dinleyin. Hatta Dawn of a New Century adındaki albümlerini de dinleyin derim.

DİNLE

Yine ben lisedeyken yani 1993-1996 arasında bir dönemde Radyo D’de bir psikoloğun (ya da psikiyatrın) sunduğu bir program vardı. Programda psikolojiden bahsederdi, telefonla arayanlar olurdu vs.

İşte bu programın fon müziğiydi bu parça. Flüt benzeri bir enstrüman çalar parçada arada piyano vuruşları da duyulur. Tarif etmek zor bu parçayı (en azından benim için). Allak bullak ediyor bırakıyor beni her dinlediğimde.

Bestecisi büyük üstad Vangelis. 1492 Conquest of Paradise adlı albümünün soundtrack çalışmasından bir parça. Hayatımda baştan sona hiçbir parçayı atlamadan dinlediğim sayılı albümlerden biridir bu albüm. Vangelis yapacağını yapmıştır bu albümde. Kesinlikle dinlenmesi gereken bir albüm.

DİNLE

Star TV’nin güzellik yarışmasının müziği olarak hatırlanır bu parça. Yıllardır yapılagelir bu yarışma. Hala var mı bilmiyorum. Bu yarışmadan önce tanıtım filmleri görünmeye başlardı ekranda. İşte bu tanıtım spotlarında ve ayrıca yarışmanın kendisinde çalar bu parça.

Yunan new age üstadı Yanni’den Standing in Motion. Bendeki arşivde önce Out of Silence albümde yer alıyor. Daha sonra ise Yanni Live at the Acropolis adlı ablümde orkestral hali ile ve Medley adlı parça ile giriş yapılarak başlıyor.

Acropolis konserindeki düzenlemesi bir harika. Star’da hangi albümdeki kullanılıyor emin değilim. Tavsiyem bunu dinlemeniz.

DİNLE

1985 yılı civarında falan olması lazım ki zaten film 1985 çekimi. Film müziklerine düşkünlük o zamanlarda da olduğu için bende bu filmin müziği hep aklımda. O dönemde TRT-1 ana haber yine saat 20.00 başlıyor. Ben de her gün saat 20.00′de geçiyorum televizyon başına dinliyorum bu parçayı.

İşte jenerikte kullanılan bu parça bu Geleceğe Dönüş (Back to the Future) filminin ana tema müziği. Parça uzun aslında ama jenerik için sadece kısacık bir kısmı kullanılıyordu. Hatta hiç unutmam bir gün yine jenerik başladı bu müzik çalıyor. Jeneriğin sonu geldi ekran dondu ama müzik çalmaya devam etti. Bir müddet çaldı parça. O zamanlar montaj olayı yok muydu bilmiyorum (elbette ki vardı), ama müziğin kullanacakları kısmını alıp da jeneriği bindirmemişler, her gece kasetten çalıyorlar gibi gelmişti.

Filmi hemen herkes bilir. Aslında müziği de unutulacak gibi. Buradaki örneğini dinlerseniz filmde çaldığını hatırlayacaksınız hemen. 88 millik hız, akı kapasitörü, saat kulesi… Ve bu parça.

Bestecisi, Geleceğe Dönüş (Back to the Future), Kazazede (Castaway), “Stuart Little” gibi filmlerin müziklerini de yapmış olan Alan Silvestri. Parçayı filmin soundtrack albümünde bulubilirsiniz. Ama albümü bulabilir misiniz emin değilim. Soundtrack, hele ki eski tarihli filmlerinkileri, bulmak çok kolay değil maalesef.

DİNLE

Griptim ve yazmak istemedi canim. Kafamda o kadar çok parça birikti ki yazacağım. Kaldığım yerden devam ediyorum.

Yine çok uzun zaman önce, ben lisedeyken - yani yaklaşık bir on yıl önce – HBB’de saat 18.00 sularında yayımlanan çevre temalı bir program vardı. Sarışın bir bayan sunardı bu programı. Programın adını hatırlamıyorum maalesef.

İşte bu parça o programın açılış ve kapanış müziği olarak kullanılırdı. Tekrar eden piyano partisyonları ile dikkat çeker. Yanni, bu formu Marching Season ve Nostalgia adlı eserlerinde de kullanmıştır. Butterfly Dance adlı bu parça Marching Season’a çok benzemektedir. İkisini de tavsiye ederim. Butterfly Dance, Port of Mystery adlı albümde, Marching Season ise Devotion adlı albümünde ya da Yanni Live at the Acropolis’in VCD’sinde (müzik CD’sinde yok!) bulunabilir.

DİNLE

Bundan tahminimce en az bir on yıl önce, Beko’nun bir reklamı vardı. Aslında bir değil de iki Beko reklamı var kafamda o dönemden.

Bir tanesinde astronot kıyafetli sarışın bir çocuk, önünde televizyonlardan oluşmuş dev bir küre vardı ki dünyayı temsil ediyor. Çocuk elindeki kumandanın tuşlarına basardı ve kumandadan kırmızı ışınlar gidip televizyonları açardı. Çocuk da gülmeye başlardı.

Diğer reklam filminde yine bir dünya, ama bu sefer bildiğimiz haliyle, dev bir fırının içine girerdi (!).

Ne yazık ki tam olarak hatırlayamıyorum bu müzik hangi reklama aitti, yoksa ikisinde de mi çalardı? Bilen biri varsa lütfen yorum yapsın bu yazıya, öğrenmiş olalım, minnettar kalalım kendisine.

Her neyse, Rocky III filmini izlemiş olanlar hatırlarlar hemen bu parçayı. A Takımı (A Team) dizisinden tanıdığımız Mr. T (A Takımı’ndaki adı B.A. idi), Rocky ile filmin sonunda yaptıkları maçta çalardı bu parça.

Parçamızın adı Conquest, bestecisi ise Bill Conti. Conti, Rocky I, II ve III yanında yanında örneğin Karate Kid, Kainatın Hakimleri (Masters of the Universe) filmlerinin ve bazı dizilerin müziklerini yapmıştır. Rocky müziklerinden Rocky I için yaptığı Going the Distance da kesinlikle dinlenmesi gereken bir diğer Bill Conti parçası.

DİNLE

Bu parça da çok çalardı ekranlar ve radyolarda. Şu anda tek hatırladığım TGRT’de yayımlanan Kia reklamında kullanıldığı.

Tam bir elektronik müzik eseri. Ve elektronik müziğe az da olsa ilgi duyanlar parçanın Jean Michel Jarre’a ait olacağına tahmin edebilirler. Parçanın adı Magnetic Fields 2 (Les Chants Magnetiques 2). Bu parça Jarre’ın en iyi parçalarından biridir ve belki de bu nedenle Jean Michel Jarre’ın aynı adlı albümünün – Magnetic Fields (Les Chants Magnetiques) – yanında, tüm konser kayıtlarında ve derleme albümlerinde - farklı düzenlemeleri ile - bulunabilir.

DİNLE

Bu parça yanılmıyorsam British Airways reklam müziği olarak bestelenmişti. Bu reklam Türkiye’de yayımlandı mı bilmiyorum. En azından ben izlemedim. Daha sonradan öğrendim bu parçanın reklam için bestelendiğini. Reklam müziği olarak yayımlandıktan sonra herkesin dikkatini çekiyor ve Adiemus projesi gitgide büyüyor.

Etnik ya da dünya müziği olarak adlandırılabilecek bir eser. Kadın vokalleri için yazılmış bir parçadır. Anlamsız ya da benim anlamadığım şu sözlere sahiptir.

ariadiamus late ariadiamus da
ari a natus late adua

a-ra-va-re tu-e va-te
a-ra-va-re tu-e va-te
a-ra-va-re tu-e va-te la-te-a

ariadiamus late ariadiamus da
ari a natus late adua

a-ra-va-re tu-e va-te
a-ra-va-re tu-e va-te
a-ra-va-re tu-e va-te la-te-a

a-na-ma-na coo-le ra-we
a-na-ma-na coo-le ra
a-na-ma-na coo-le ra-we a-ka-la…
a-na-ma-na coo-le ra-we a-ka-la……..
ah-ya-doo-ah-eh
a-na-ma-na coo-le ra-we a-ka-la…..
a-ya-doo-ah-eh…
a-ya doo a-ye
a-ya doo a-ye

****
a-na-ma-na coo-le ra-we
a-na-ma-na coo-le ra
a-na-ma-na coo-le ra-we a-ka-la…
a-na-ma-na coo-le ra-we a-ka-la……..
ah-ya-doo-ah-eh
a-na-ma-na coo-le ra-we a-ka-la…..
a-ya-doo-ah-eh…
a-ya doo a-ye
a-ya doo a-ye
—
a-ri-a-di-a-mus la-te
a-ri-a-di-a-mus da
a-i-a na-tus la-te a-du-a.

a-ra-va-re tu-e va-te
a-ra-va-re tu-e va-te
a-ra-va-re tu-e va-te la-te-a.

a-na-ma-na coo-le ra-we
a-na-ma-na coo-le ra
a-na-ma-na coo-le ra-we a-ka-la…
a-na-ma-na coo-le ra-we a-ka-la……..
ah-ya-doo-ah-eh
a-na-ma-na coo-le ra-we a-ka-la…..
a-ya-doo-ah-eh…
a-ya doo a-ye
a-ya doo a-ye

ya-ka-ma ya-ma-ya-ka-ya me-ma
a-ya-coo-ah-eh mena
ya-ka-ma ya-ma-ya-ka-ya me-ma
a-ya-coo-ah-eh mena
ya—-ka–ma me–ah
a-ya-coo-ah-eh mena
ya—-ka–ma me–ah

(eksisozluk’ten)

Bu parça sonraki yıllarda alıp yürüyecek olan Adiemus serisinin Songs of Sanctuary adlı ilk albümünün Adiemus adlı açılış parçası. Dediğim gibi parçada en baskın unsur vokaller. Ana vokaldaki o çoşkun sesin sahibi ise Miriam Stockley. Bu ses bir insandan mı çıkıyor diye düşünmüştüm ilk dinlerken. Bu sesten başka var mıdır dünyada merak ediyorum. Dinlemek isterseniz işte resmi sitesinden ses örnekleri.

Bu işin yaratıcısı ise Karl Jenkins. Diyor ki Jenkins resmi sitesinde , “Adiemus’un sözleri, kelimeleri enstrüman olarak görerek fonotik olarak yazılmıştır. İnsan sesi en eski enstrümandır ve sözlerin bu durumu bozmasını önleyerek, evrensel ve zamandan bağımsız bir biçim yaratmayı umduk. Adiemus kelimesi insanları bir araya getirmek için uygun bir kavram olduğunu hissettiğim “yakınlaşacağız” anlamına gelmektedir.”

Kesinlikle dinlenmesi gereken bir albüm. Daha sonraki albümlerde yer yer vokallerin, yer yer senfonik öğelerin baskın olduğu çalışmalar yaptılar. Ama ilk albümün tadı bir başka.

DİNLE